Diksiyon Eğitiminin Önemi

  • 2 hafta ago
  • 11
  • Şubat 7, 2018 18:42 edited
Diksiyon Eğitiminin Önemi

Güzel konuşmak Eğitimle Gerçekleşebilir mi?

Toplumumuzun büyük kesimi, güzel ve etkili konuşmanın eğitimle değil, doğuştan kazanılan bir yeti olduğunu düşünmektedir. Kekemelik, pelteklik gibi konuşma bozukluklarının bile konuşma terapisiyle düzeltilebildiği düşünüldüğünde, bu düşüncenin ne kadar yanlış olduğu emsalsiz bir gerçektir.

Fert doğar ve dünyayı gözlemlemeye başlar. Yakın çevresi ve ailesinin konuştuğu dil özelliklerini de kulağıyla duyar ve öykünmek eğilimiyle anadilinin ses özelliklerini edinir. Bundandır ki, Denizli’de doğan biri Denizli ağzıyla, Diyarbakır’da dünyaya gelen biri Diyarbakır ağzıyla, Rize’de doğmuş biri Rize ağzıyla konuşmaktadır.

Her dilde olduğu şeklinde, Türkçe’de de standart ağız bulunmaktadır. Öteden beri, standart ağız olarak da İstanbul ağzı süregelmiştir. Belli konumda olan her bireyin, kendi anadilini, anadilinin standart konuşma kurallarıyla bilmesi ve alt kuşaklara örnek olması gerekmektedir.

Diksiyon eğitimi, sadece standart konuşma dilinin öğretildiği bir eğitim değildir, tabii ki…

Birçoğumuz hemen hemen doğru nefes almayı bile bilmemekteyiz. Oysa, sağlık açısından, stres yönetimi açısından olduğu kadar, konuşurken akıcı ve etkili konuşabilmek açısından da temelde, soluk bulunmaktadır. Soluğu akciğerlerimizin alt kesiminden alabilmeli, diyafram kasımızı geliştirerek, konuşma esnasında soluğumuzu dizginleyebilmeliyiz.

Söylemek istediklerimizin, etkili olacağı düşüncesiyle kimi zaman sesimizin şiddetini yükseltir, kimi zaman de kibar olmak kaygısıyla sesimizi tiz bölgeden kullanmaktayız. Oysa, ses, bir kişinin kendine duyduğu öz güvenin en önemli yansıtıcısıdır. Ses eğitimle güzelleşir mi? Tabii ki, her insanın sesi birbirinden farklıdır ve çalışarak bambaşka bir ses tonuna haiz olmak olanaksızdır. Sadece, sese tını kazanmıştırrarak ve sesi maskeye yerleştirerek, hayatımızın sonuna kadar kulağa hoş gelen bir ses tonuyla konuşabiliriz.

Etkili mesajşim modelinde, konuşucu anlaşılır olmak, dinleyici de konuşmacının konuştuğu konunun içeriğini idrak etmek için çaba harcamalıdır. Oysa, gözlemlenen örnekler, konuşmacının, dudak – dil ve çene kaslarını çok az kullandığı doğrultusundadır. Durum böyle olunca, dinleyici de, konunun içeriğini idrak etmek için harcadığı çabadan çok daha fazlasını sözcüklerin ne olduğunu anlamaya harcamaktadır.

Türkçe yazıldığı gibi okunmaz.

Doğru konuşmak amacıyla yazıldığı şeklinde okuyanların veya konuşanların ne kadar suni olduğunu çoğumuz farketmişizdir. Yazı dilini inceleyen bilim dalıyla, konuşma dilini inceleyen bilim dalları birbirinden farklıdır. Birinde harf, diğerindeyse ses incelenir. Harf olarak tek gösterimi olan a’nın kalınca ve ince bulunduğunu hepimiz biliriz. Oysa, açık e’yi kapalı, kapalı e’yi açık söyleyen bir çoğu yıllardır öyle konuştuğu için yanlışının farkında bile değillerdir.

konuşma eğitiminin temel fakatçlarını, toplum karşısında korkmadan, rahatça, konsantrasyon eksikliği hissetmeksizin konuşmak, doğaçtan hazırlıksız konuşabilmek, etkili konuşmanın kurallarını bilmek; duygu ve düşünceleri biçemine uygun, akıcı ve rahat; soluğu ve sesi düzenli; jest ve mimikleri bilgili; süre, tonlama, ezgi, ulama, kavşak ve durağı kapsayan bürün dizgesini etkisinde bırakan bir şekilde seslendirmek olarak sıralayabiliriz. Amaçlarda da görüldüğü benzer biçimde, konuşma, bir tek sözcüklerin ses dizgesi vasıtasıyla başkalarına aktarılması değildir. Diğer iletişim biçimlerinde olduğu şeklinde, kendine özgü kuralları ve yöntemleri vardır.

Bilinmiş olduğu benzer biçimde, bilim bilmeye, sanat yapabilmeye dayanır. Bu olgunun bilincine varmış birey; doğru, muntazam, akıcı, rahat ve güzel konuşmanın, yetinin ötesinde öğrenmeye dayalı bir sanat bulunduğunu anlamakta kuvvetlik çekmez.

Bu sanatın önemini kavramış, başta anne-babalar olmak üzere, öğrenciler, öğretmenler, avukatlar, doktorlar, satış elemanları, sekreterler, psikologlar, yöneticiler, danışmanlar; doğrusu, konuşan, dinleyen yahut okuyan herkes diksiyon eğitimi almalı, gmeşhurk yaşantının önemli kesitini oluşturan mesajşim becerilerini geliştirmelidir.